قرقیزستان     KYRGYSTAN

یکی از جمهوری های پانزده گانه ی پیشین شوروی در آسیای میانه است ، که در جنوب شرقی بخش آسیای میانه در همسایگی چین قرار گرفته ، از شمال با قزاقستان ، از مغرب با ازبکستان و از جنوب با تاجیکستان همسایه است .

قرقیزستان 500/198 کیلومتر مربع مساحت و به موجب آخرین سرشماری قبل از استقلال 000/258/4 نفر جمعیت دارد . تا قبل از استقلال این کشور در سال 1991 ، قریب یک میلیون روسی نیز در قرقیزستان زندگی می کردند که تعداد آنها طی سال 1992 کاهش یافته است . بزرگترین اقلیت قومی قرقیزستان ازبکها هستند که تعداد آنها از نیم میلیون نفر تجاوز می کند . پایتخت قرقیزستان که تا قبل از استقلال به نام یکی از قهرمانان انقلاب روسیه " فرونزه " نام داشت اکنون به نام قرقیزی " بیشکک " (1) تغییر یافته و در حدود 000/540 نفر جمعیت دارد . مردم قرقیزستان مسلمان ( سنی حنفی ) هستند و اعتقادات دینی آنها ریشه دارتر از سایر جمهوری های آسیای میانه است .

نظام سیاسی قرقیزستان جمهوری است و بعد از استقلال نیز ثبات سیاسی خود را ، علیرغم تشنجاتی که در میان اقلیت ازبک این جمهوری بروز کرده ، حفظ نموده است . بعد از استقلال آمار دقیقی درباره ی وضع اقتصادی قرقیزستان منتشر نشده ، ولی بر اساس اطلاعات آماری قبل از استقلال ، این جمهوری از نظر تولیدات کشاورزی تا حدی خود کفاست و از نظر صنعتی نیز در زمینه تولیدات مصالح ساختمانی و سیمان ، پارچه بافی و تولید وسایل برقی و ماشین آلات کشاورزی پیشرفته است . قرقیزستان همچنین دارای منابع طبیعی و معدنی فراوانی است که از آن جمله می توان به منابع نفت و گاز طبیعی و زغال سنگ و سرب و روی و اورانیوم اشاره کرد .

تاریخ : مهاجرت قوم قرقیز به سرزمین فعلی قرقیزستان از قرن پنجم تا هفتم میلادی آغاز شده است . در قرن سیزدهم میلادی که مغولها آسیای میانه را فتح کردند قرقیزستان کنونی بخشی از قلمرو حکومت جغتای دومین فرزند چنگیز بود . در قرن چهاردهم سرزمین فعلی قرقیزستان جزو قلمرو خانات مغولستان شد و در قرن هفدهم بر اثر هجوم اویراتها عده ای از قرقیزها به ترکستان خاوری و کاشغر و ختن مهاجرت کردند ، ولی پس از شکست و هزیمت اویراتها به سرزمین خود بازگشتند . قرقیزها از اواسط قرن هفدهم و در جریان جنگ و گریز با اویراتها مسلمان شدند و جنگ آنها با اویراتها به تدریج به یک جنگ مذهبی مبدل شد .

سرزمین کنونی قرقیزستان در اوایل قرن نوزدهم تحت سلطه ی خانات خوقند درآمد و با انضمام خوقند به امپراتوری روسیه در نیمه ی دوم قرن نوزدهم بخشی از امپراتوری روسیه شد . بعد از انقلاب بلشویکی روسیه در سال 1917 قرقیزستان صحنه ی جنگهای خونینی بین ملیون قرقیز و روسهای سفید از یک طرف و بلشویکها از سوی دیگر ، تا اینکه در سال 1919 سرانجام ارتش سرخ بر این سرزمین مسلط شد . قرقیزستان تا سال 1924 بخشی از جمهوری ترکمنستان بود تا اینکه در سال 1925 به ایالت خود مختار قرقیزستان تغییر نام داد و در سال 1936 به عنوان یکی از جمهوری های مستقل اتحاد جماهیر شوروی شناخته شد و سرانجام در سال 1991 مانند سایر جمهوری  های پیشین شوروی اعلام استقلال کرد . قرقیزستان  در دسامبر سال 1991 به جامعه ی کشورهای مستقل مشترک المنافع پیوست و از آغاز سال 1992 ضمن حفظ ارتباط با روسیه و جمهوری های دیگر آسیای میانه با همسایه بزرگ شرقی خود چین نیز روابط نزدیکی برقرار کرده است .

__________________________

1– BISHKEK