سوارکاری ورزشی است که فرد را چابک ، پرطاقت و ورزیده می کند . در گذشته به مناسبت هایی چون : جشن عروسی ،تولد فرزند برگزار می گردید مسابقات سوارکاری و اسبدوانی در ترکمن صحرا در فصول پاییز و بهار در میدان های اسبدوانی : گنبد کاووس ، بندر ترکمن ، آق قلا و . . . برگزار می شود و میدان مسابقه را " آت چابقی " و مربی اسب را " سیس " می نامند به سوار یا چابک سوار " آت اوغلان " می گویند.
مسابقات سرعت در مسافتهای : 1000 ،1200 ،1500 ،1700 ، 2200 متر برگزار می گردد . در گذشته مسابقات سوارکاری بصورت متراژ نبود بلکه بطور تخمینی در دور میدان انجام می شد ، داور چوبهای متعددی که به حدود سیزده یا کمتر می رسید بر دست داشت و سوارکار در هر بار عبور از مقابل داور "تارپ " یکی از چوبها را به زمین می گذاشت و بترتیب بیر ایلام " آیلام " " یک دور میدان " ، ایکی آیلام
( دو دور میدان ) و به همین ترتیب ، که برندگان انتخاب می شدند بعد از نفوذ فرهنگ غربی ، شکل مسابقات سنتی عوض شده و به صورت مانژ و دپار در آمده است. نوع دیگر مسابقه که منسوخ شده است به ترکمنی " دو غری یول " موسوم بود غیر از این دو نوع ، مسابقه ویژه ای به نام " قزل دون " انجام می شد سواریا " آت اوغلان "با لباس سنتی ترکمنی در مسابقه حاضر شده و در دور اول مسابقه سوارکاران کلاههای خود را از سر برداشته و به هوا پرتاب می کنند ، مسابقات سوارکاری با ابراز احساسات تماشاچیان همراه است ، به افراد اول تا سوم برنده ی مسابقه جایزه ای بنام " بابیراق " اهدا می شود که اکنون بصورت وجه نقد است ، ولی در گذشته گوسفند ، پارچه نفیس ابریشمی و . . . بود که در محل بافته می شد. (1)
ترکمنها بنا به خصوصیات اسب و سلیقه شخصی اسبان خود را نامگذاری می کنند که در زیر به تعدادی از این نامها ی مشهور اشاره می شود :
مرال ، براق ، نا امید ، مریخ ، کرسی ، آرام ، صباح الخیر ، چاخان ، صنوبر ، قره کوله ، گوگ بهار ، مله قوش، مروارید،کولاک ، آق قاش ، قرقی، مشر ،کرکس، ایکتذر ، جیران ، قره قوش"قره سقر،طاووس و شاه نظر 2" ،آنلان طای ، شیر مشکل ، گل جمال ، شیخ آباد،ژینوس ، فرشید ، ها بیات ایگدری ، آشیل ،آزیتا ، کسلخه ولی،بابک صحرا ، قره اوغلان ، غوغا ، قمر ، آی ، گون ، اولدوز، آیدینک ( آیدین )،شیرین ،شراره ،راحله ، مادیان کرفه ، افسون ، نورا ، جهان دیده، قهرمان ، شایان ، المیرا ، گل بنفشه ، تندر ، کیوان ، پهلوان ، ستایش،افرا ، شکار ، رها ، سمیرا ، سارسارا ، سبک پی ، گرداب ، مینا ، ونوس ، گل سومار، گل لاله ، گل بابک ، بچه کوپال ، آی گل ، تیزپا ، دازسومار ، شاه بلوط ، پردیس ، پرنده ، شیربچه ، بابک شمشاد ، علامت ، بچه باربد ، ساناز ، تانیا ، گل ساری بای ، آذرخش ، نورافشان ، آل مشکل ، آهو وطائل ، بهناز ، نوبهار ،کانی میران ،الماس ، گلالک."(3)
دارندگان اسب برخی اوقات نام خود و فرزندان را بر اسب می نهند.
پی نوشت ها :
1 – برای نفرات اول تا سوم بین (130000 = 30000) ریال در مسافت 1500 متر (جمعه 4/9/1367.)
2 – این اسبان به شادروان شاه نظر بیگدلی سوارکار و اسب شناس معروف طایفه گوکلان و یکی از بنیانگذاران سوارکاری در ترکمن صحرا شهرستان " کلاله " تعلق داشت. مشارالیه در خدمات فرهنگی چون : اهداء چند قطعه زمین جهت احداث چند باب مدرسه ، راه سازی، پل سازی و دهها کار عام المنفعه در منطقه سهیم بوده است.
3 – اسبانی که نام آنان آمد ، اسبانی بودند که به مقام قهرمانی رسیده و قدمت نام برخی از آنان به سال 1318 ه . ش " اولین دوره مسابقه " سوارکاری در منطقه می رسد.